Stalkerware: telefonunda takip yazılımı var mı?

Stalkerware (takip yazılımı), bir kişinin telefonuna onun bilgisi ve rızası olmadan yüklenen; konumunu, mesajlarını, aramalarını, fotoğraflarını, hatta mikrofonunu ve kamerasını uzaktan izlemeye yarayan uygulamalara verilen ad. Çoğu "ebeveyn kontrolü", "çalışan takibi" ya da "telefonumu bul" kılığında satılır.

Yükleyen kişi genellikle yabancı biri değil: partner, eski partner, aile üyesi — yani telefonuna fiziksel olarak ulaşabilen ve şifreni bilen ya da tahmin edebilen biri. Bu yüzden stalkerware, dijital bir sorun olduğu kadar bir ilişki içi şiddet sorunudur.

⚠️ Önce güvenlik

Bu rehberi okumaya devam etmeden önce üç şeyi bil:

1. Yazılımı kaldırmak, yükleyen kişiyi uyarabilir. Bazı uygulamalar kaldırıldığında ya da telefon sıfırlandığında bildirim gönderir. Kontrolü kaybettiğini fark eden kişi tepkisini artırabilir.
2. Araştırmayı güvenli bir cihazdan yap. Bu sayfayı okuduğun cihaz izleniyorsa, aramaların da izleniyor olabilir. Bir arkadaşının telefonu, kütüphane bilgisayarı ya da yeni bir cihaz kullan.
3. Önce güvenlik planı, sonra teknik temizlik. Yanında güvenebileceğin biri, gidebileceğin bir yer ve bir destek hattı olsun. Hemen tehlikedeysen: 112 Acil Çağrı Merkezi, KADES uygulaması.

Belirtileri görmek "paranoyak" olduğun anlamına gelmez. Sezgilerini ciddiye al.

Belirtiler

Tek başına hiçbiri kesin kanıt değil; ama birkaçı bir aradaysa dikkat et:

• Bilmemesi gereken şeyleri biliyor — nerede olduğunu, kiminle yazıştığını, sadece telefonunda olan bir bilgiyi
• Pil hızla bitiyor, telefon boştayken ısınıyor
• Mobil veri kullanımı açıklanamayacak şekilde arttı
• Tanımadığın uygulamalar ya da simgesi olmayan, "Sistem Servisi" gibi genel adlı uygulamalar
• Android'de tanımadığın bir uygulamanın cihaz yöneticisi veya erişilebilirlik yetkisi var
• iOS'ta tanımadığın bir yapılandırma profili ya da aygıt yönetimi kaydı var
• Telefon açılıp kapanıyor, ekran kendiliğinden yanıyor, garip sesler geliyor
• Şifreni ondan başka kimse bilmiyor; telefonunu bir süre elinde tutmuştu
• Hesaplarına tanımadığın cihazlardan giriş bildirimleri geldi

Hiç belirti olmadan da takip mümkün — özellikle paylaşılan hesaplar üzerinden. Aşağıda onları da kontrol edeceğiz.

Android'de kontrol

Menü adları markaya göre biraz değişir; ayarlar arama kutusuna yazarak bulabilirsin.

1. Tüm uygulamaları gör: Ayarlar → Uygulamalar → Tüm uygulamaları göster (ve varsa Sistem uygulamalarını göster). Tanımadığın, adı belirsiz uygulamaları not et — hemen silme.
2. Erişilebilirlik servisleri: Ayarlar → Erişilebilirlik → İndirilen uygulamalar/servisler. Takip yazılımları ekranını okumak için bu izni sık kullanır. Tanımadığın bir servis açıksa şüphe et.
3. Cihaz yöneticisi uygulamaları: Ayarlar → Güvenlik (veya Güvenlik ve gizlilik) → Cihaz yönetici uygulamaları. Burada sadece tanıdığın şeyler olmalı (örn. "Cihazımı Bul", iş yeri hesabı).
4. Özel uygulama erişimi: Ayarlar → Uygulamalar → Özel uygulama erişimi: bildirim erişimi, kullanım verilerine erişim, diğer uygulamaların üzerinde görüntüleme. Tanımadığın uygulamalar burada da çıkar.
5. Google Play Protect: Play Store → profil → Play Protect → Tara. Bilinen takip yazılımlarının çoğunu işaretler; ama "temiz" sonucu kesin güvence değildir.
6. Google hesabın: myaccount.google.com → Güvenlik → Cihazlarınız ve Son güvenlik etkinliği. Tanımadığın cihaz varsa oturumu kapat (güvenlik planından sonra).

iOS'ta kontrol

iPhone'a uygulama gizlemek daha zordur; takip daha çok hesap ve profil üzerinden yapılır.

1. Güvenlik Denetimi (iOS 16+): Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik → Güvenlik Denetimi. Paylaşımı ve Erişimi Yönet ile kiminle neyi paylaştığını tek tek görürsün; Acil Sıfırlama tüm paylaşımları bir anda keser. Acil Sıfırlama'nın diğer kişiye görünür olabileceğini unutma.
2. Yapılandırma profilleri: Ayarlar → Genel → VPN ve Aygıt Yönetimi. Okulun ya da işverenin yüklemediyse burada hiçbir profil olmamalı.
3. Apple hesabı: Ayarlar → [adın] → aşağıdaki cihaz listesi. Tanımadığın cihaz varsa, hesabına başka biri giriş yapmış olabilir. Apple hesabını partnerinle ortak kullanıyorsan mesajların ve fotoğrafların ona da düşebilir.
4. Aile Paylaşımı: Ayarlar → [adın] → Aile Paylaşımı. Konum paylaşımı buradan açık olabilir.
5. Bul (Find My): Bul uygulaması → Kişiler sekmesi: konumunu kimlerle paylaşıyorsun? Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik → Konum Servisleri → Konumumu Paylaş.
6. Uygulama listesi: Ayarlar → Genel → iPhone Depolama. Tanımadığın uygulamaları not et.

Paylaşılan hesaplar ve konum paylaşımı

Takip için yazılıma bile gerek olmayabilir. Şunları kontrol et:

Nerede	Ne bakmalı
Google Haritalar	Profil → Konum paylaşımı — kimlerle, ne zamana kadar
WhatsApp	Sohbetlerde açık canlı konum var mı; Ayarlar → Gizlilik
Snapchat	Snap Haritası → Hayalet Modu açık mı
Instagram / X / TikTok	Ayarlar → Güvenlik → Giriş etkinliği / oturum açılan cihazlar
Gmail / Outlook	Ayarlar → Yönlendirme ve filtreler: e-postaların başka bir adrese kopyalanıyor mu
iCloud / Google Fotoğraflar	Ortak albüm ya da ortak kütüphane açık mı
Operatör	Faturalı hatta "aile paketi" konum servisleri; hat kimin adına

Hat onun adına kayıtlıysa operatör üzerinden arama kayıtlarına ulaşabilir. Mümkünse kendi adına yeni bir hat düşün.

AirTag ve Bluetooth takip cihazları

Küçük takip etiketleri çantaya, arabaya ya da montun astarına gizlenebilir.

• iPhone: "Bilinmeyen aksesuar sizinle hareket ediyor" uyarısı gelirse ciddiye al; uyarıdaki Ses çal ile cihazı bul.
• Android: Ayarlar → Güvenlik ve acil durum → Bilinmeyen izleyici uyarıları açık olsun; Şimdi tara ile manuel kontrol yapabilirsin. Apple'ın Tracker Detect uygulaması da Android'de AirTag arar.
• Fiziksel kontrol: araba (tampon içi, koltuk altı, torpido), çanta astarı, bebek arabası, bisiklet.

Bir cihaz bulursan hemen bozma: fotoğrafını çek, telefonu yaklaştırarak (NFC) çıkan seri numarasını kaydet. Seri numarası, hukuki süreçte cihazın sahibini tespit etmek için kullanılabilir. Sonra güvenlik planına göre karar ver.

Bulduysan: sırayla ne yapmalı

1. Delil al — uygulama listesi, izin ekranları, profil sayfaları, paylaşım listeleri: ekran görüntüsü ve fotoğraf. Nasıl saklanır: Dijital delil toplama.
2. Güvenlik planını gözden geçir — kaldırdığında karşı taraf fark edebilir. Destek hattı ya da kadın örgütüyle konuş.
3. Temiz bir cihazdan başla — mümkünse yeni ya da güvendiğin birinin cihazından yeni Google/Apple hesabı aç.
4. Fabrika ayarlarına sıfırla — çoğu takip yazılımını kaldırır. Eski yedekten geri yükleme yapma; uygulama geri gelebilir. Fotoğraflarını ve rehberini ayrı ayrı taşı.
5. Şifreleri değiştir — önce e-posta, sonra sosyal medya, banka. Temiz cihazdan, yeni ve birbirinden farklı şifrelerle.
6. İki adımlı doğrulama aç — SMS yerine mümkünse doğrulama uygulaması. Kurtarma e-postası ve telefonunun sana ait olduğundan emin ol.
7. Paylaşımları kapat — konum, aile paylaşımı, ortak albümler, e-posta yönlendirmeleri.
8. SIM'i değiştir — hat ortak ya da onun adınaysa.

Ayrıntılı hesap güvenliği için: Hesabını koruma temelleri.

Hukuki çerçeve

Birinin telefonuna izinsiz takip yazılımı yüklemesi Türkiye'de suç kapsamına girebilir. Somut olaya göre değişmekle birlikte, ilgili düzenlemeler şunlar:

Davranış	Olası hukuki dayanak
Mesaj ve aramaların gizlice okunması/dinlenmesi	TCK 132 — haberleşmenin gizliliğini ihlal
Özel hayatın gizlice izlenmesi, görüntü/ses kaydı	TCK 134 — özel hayatın gizliliğini ihlal
Konum, rehber, mesaj gibi verilerin kaydedilmesi	TCK 135 — kişisel verilerin kaydedilmesi
Bu verilerin ele geçirilmesi ya da paylaşılması	TCK 136 — verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme
Telefona/hesaba izinsiz girilmesi	TCK 243 — bilişim sistemine girme
Israrla izleme, takip etme	TCK 123/A — ısrarlı takip (2022)

Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında, evli olup olmadığına bakılmaksızın koruyucu ve önleyici tedbir talep edebilirsin: uzaklaştırma, iletişim kurmama, adres ve kimlik bilgilerinin gizlenmesi gibi. Talep aile mahkemesine, kolluğa (karakol, jandarma) ya da valilik/kaymakamlığa yapılabilir; Kanun önleyici tedbir kararlarının geciktirilmeden verilmesini ister (6284 sayılı Kanun md. 8).

Suç duyurusu için delillerini (ekran görüntüleri, uygulama adı, seri numarası) dilekçene ek olarak sun.

Nereden yardım alabilirsin?

• Alo 183 Sosyal Destek Hattı — 7/24 rehberlik ve yönlendirme
• 112 Acil Çağrı Merkezi
• KADES — Emniyet Genel Müdürlüğü'nün acil yardım uygulaması; tek dokunuşla konum bildirir (takip edilen cihazda kullanmadan önce düşün)
• ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) — her ilde; barınma, hukuki ve psikososyal destek
• Kadın örgütleri — Mor Çatı (İstanbul), Kadın Dayanışma Vakfı (Ankara) ve yerel dayanışma merkezleri
• Baronun Adli Yardım Bürosu — gelir durumuna göre ücretsiz avukat

Tam liste: Türkiye destek hatları.

Kontrol listesi

• Güvenli bir cihazdan araştırıyorum
• Güvenlik planım var: bir kişi, bir yer, bir hat
• Android: uygulamalar, erişilebilirlik, cihaz yöneticisi, Play Protect kontrol edildi
• iOS: Güvenlik Denetimi, profiller, cihaz listesi, Bul, Aile Paylaşımı kontrol edildi
• Konum paylaşımları ve e-posta yönlendirmeleri kontrol edildi
• Bluetooth izleyici taraması yapıldı, araba ve çanta kontrol edildi
• Delil alındı, güvenli yerde saklandı
• Temiz cihazdan yeni hesaplar, yeni şifreler, iki adımlı doğrulama
• Gerekiyorsa 6284 başvurusu ve suç duyurusu için avukatla görüşüldü

Bu içerik hukuki tavsiye değildir. Somut durumun için bir avukata veya baronun adli yardım bürosuna danış.

Bir sonraki adım

• Hesabını koruma temelleri — şifre, iki adımlı doğrulama, kurtarma bilgileri
• Dijital delil toplama ve saklama — şikâyet öncesi hazırlık
• Türkiye destek hatları — hemen ulaşabileceğin destekler

Kaynak: Adalet Bakanlığı — Israrlı takip, TCK 123/A.