Dijital delil toplama ve saklama: şikâyet öncesi yapılması gerekenler

Çevrimiçi şiddetle karşılaştığında ilk refleks çoğu zaman aynı: engelle, sil, uzaklaş. Bu refleks anlaşılır — ama engellemeden ve silmeden önce delil almak, sonraki her adımı (platform şikâyeti, savcılık, koruma kararı) mümkün kılan şey. Bu rehber, delili nasıl alacağını, nasıl düzenleyeceğini ve kime nasıl sunacağını anlatıyor.

Sana yapılan şeyin sorumlusu sen değilsin. Delil toplamak "olayı büyütmek" değil, kendini korumak.

Neden önce delil?

• İçerik kaybolabilir. Saldırgan mesajı silebilir, hesabı kapatılabilir; platform şikâyet üzerine içeriği kaldırınca sen de ulaşamazsın.
• Engellemek görünürlüğü kapatır. Birçok platformda engellediğin hesabın profilini ve eski mesajlarını artık göremezsin.
• Kaybolan içerik (story, "bir kez görüntüle") saatler içinde gider.
• Savcılık ve mahkeme somut belge ister. "Bana şunu yazdı" demek yetmez; ekran görüntüsü, URL ve tarih ister.

Kısacası sıra şu: önce kaydet, sonra bildir, en son engelle.

Neleri kaydetmelisin?

Her içerik için mümkün olduğunca şunları topla:

• Tam ekran görüntüsü — tarayıcıda adres çubuğu (URL) ve cihazın tarih/saat bilgisi görünecek şekilde
• Paylaşan hesabın profili — kullanıcı adı (@…), görünen ad, profil URL'si, profil fotoğrafı, takipçi sayısı
• İçeriğin kendisi — mesaj, yorum, gönderi, görsel; birden fazla ekran görüntüsü gerekiyorsa sırayla
• Bağlam — mesajın hangi konuşmada, hangi grupta, kimlere açık olduğu; senin yazdıkların da görünsün (bağlamı koparma)
• Tarih ve saat — platform "2 saat önce" gösteriyorsa üzerine gelerek/dokunarak tam tarihi göster
• Mesaj/gönderi kimliği — gönderi URL'sindeki uzun sayı (örn. X'te /status/…) tek başına yeterli tanımlayıcıdır
• Ekran kaydı — story'ler, kaybolan mesajlar, sesli mesajlar ve videolar için; kaydı başlatıp profil → içerik → tarih sırasıyla gez
• Güvenli kopya: Ekran görüntüsü, URL ve tarihi sana ait güvenli bir yerde sakla. Özel görüntü veya kişisel bilgileri herkese açık arşivlere yükleme.

Sesli mesaj ve aramalar

Sesli mesajları ekran kaydıyla (ses açık) kaydet. Gelen aramaların arama geçmişi ekranını fotoğrafla: numara, tarih, saat, süre.

Cihazına göre nasıl kaydedersin?

iPhone / iPad

• Ekran görüntüsü: Yan tuş + Sesi Aç tuşuna aynı anda bas (ana ekran tuşlu modellerde Ana Ekran + Güç)
• Tam sayfa: Safari'de görüntüyü aldıktan sonra sol alttaki küçük resme dokun → Tam Sayfa → PDF olarak kaydet
• Ekran kaydı: Ayarlar → Denetim Merkezi → Ekran Kaydı'nı ekle; kayıt sırasında mikrofon simgesine basılı tutarak sesi aç

Android

• Ekran görüntüsü: Güç + Sesi Kıs tuşuna aynı anda bas
• Kaydırmalı ekran görüntüsü: çoğu markada görüntü alındıktan sonra "Daha fazla yakala" / "Kaydırarak yakala" seçeneği çıkar
• Ekran kaydı: Hızlı ayarlar panelinde Ekran Kaydedici; yoksa markanın kendi uygulaması

Bilgisayar

• Windows: Win + Shift + S (seçili alan) veya PrtScn; tam sayfa için tarayıcıda Yazdır → PDF olarak kaydet (üst bilgide URL ve tarih basılır)
• macOS: Cmd + Shift + 4 (seçili alan), Cmd + Shift + 5 (ekran kaydı)
• Firefox: sayfaya sağ tık → Ekran görüntüsü al → Tüm sayfayı kaydet

Tam sayfa PDF çıktısı özellikle değerli: URL, tarih ve sayfa numarası otomatik olarak basılır.

Delil günlüğü tut

Ekran görüntüleri tek başına dağınık kalır. Basit bir tablo, her şeyi savcılığa sunulabilir bir düzene sokar. Dosyalarını da aynı mantıkla adlandır: 2026-09-07_instagram_kullaniciadi_01.png

Tarih	Saat	Platform	Hesap	URL	İçerik özeti	Ekran görüntüsü dosya adı
2026-09-07	22:14	Instagram	@ornek_hesap	instagram.com/p/…	Tehdit içeren yorum	2026-09-07_instagram_ornek_hesap_01.png
2026-09-08	09:40	WhatsApp	+90 5xx …	—	Şantaj mesajı, 3 görsel	2026-09-08_whatsapp_5xx_01.png

Günlüğü bir not uygulamasında ya da tablo dosyasında tut; her yeni olayı aynı gün ekle. Kendi hislerini de kısaca not edebilirsin — olayların üzerindeki etkisini anlatırken işine yarar.

Orijinalliği koru

• Görüntüleri düzenleme, kırpma, üzerine çizme. Paylaşman gerekirse kopyasını bulanıklaştır, orijinali ayrıca sakla.
• Dosya adını değiştirmek sorun değil, içeriğini değiştirmek sorun.
• WhatsApp/Telegram ile "fotoğraf" olarak gönderme — sıkıştırır ve üst verileri (metadata) siler. Gerekiyorsa "Belge/Dosya" olarak gönder.
• Mesajlaşma uygulamalarının sohbeti dışa aktar özelliği (WhatsApp: sohbet → Dışa aktar, medyayla birlikte) tarih ve saat damgalı bir metin dosyası üretir; kaydet.
• Orijinal dosyaları cihazında da tut: mahkeme ya da bilirkişi cihazdaki aslını görmek isteyebilir.

Nerede saklamalısın?

Delilin tek bir yerde durması riskli. En az iki yerde tut:

1. Şifreli bulut — iki adımlı doğrulama açık bir hesap (Google Drive, iCloud, Proton Drive vb.); klasörü kimseyle paylaşma
2. İkinci cihaz veya USB bellek — şifre korumalı; evde güvenli değilse güvendiğin bir yerde
3. Güvendiğin bir kişi — bir kopyayı saklamasını iste; aynı zamanda olayın tanığı olur

Telefonuna partnerin ya da ailenden birinin erişimi olabileceğini düşünüyorsan, delili önce başka bir cihazda topla. Takip yazılımı şüphesi için Stalkerware rehberine bak.

Resmî tespit seçenekleri

Ekran görüntüsü çoğu durumda yeterli; ama "bunu sen düzenlemişsin" itirazını baştan kapatmak istersen:

• Noter tespiti: Notere giderek bir web sayfasının o anki hâlini tespit ettirebilirsin. Türkiye Noterler Birliği'nin e-Tespit hizmetiyle bu işlem çevrimiçi başlatılabiliyor; onay için notere gitmen gerekebilir. Ücretlidir; ücreti ve adımları başvurmadan önce öğren, acil değilse avukata sorarak karar ver.
• UYAP Vatandaş Portalı / e-Devlet: Suç duyurusunu ve eklerini çevrimiçi gönderebilirsin (e-Devlet şifresiyle giriş; bazı işlemler e-imza/mobil imza isteyebilir).

Bunlar zorunlu değil. Paran ya da zamanın yoksa ekran görüntüleri ve delil günlüğüyle şikâyet et — eksik tespit, hiç şikâyet etmemekten iyidir.

Savcılığa ve polise nasıl sunarsın?

• Kısa bir dilekçe yaz: kim, ne zaman, hangi platformda, ne yaptı; hangi suçtan şikâyetçisin (tam madde bilmek zorunda değilsin, "ilgili suçlardan" diyebilirsin).
• Delilleri EK-1, EK-2… diye numaralandır; dilekçenin sonuna "Ekler" listesi koy.
• Ekran görüntülerinin çıktısını al, dosya adlarını ve delil günlüğünü de ekle.
• Orijinal dosyaları bir USB bellek/CD ile ver, kendinde de bir kopya kalsın.
• Karakol yerine Cumhuriyet Başsavcılığı'na doğrudan başvurabilirsin; soruşturma numarasını iste ve not et.
• Yanına güvendiğin birini al. Kadın memurla görüşmek istediğini söyleyebilirsin.

Fiziksel tehdit varsa delil toplamayı sonraya bırak: 112 Acil Çağrı Merkezi ya da KADES uygulaması.

İçeriğin kaldırılması

Delil aldıktan sonra kaldırma sürecini başlat — sırası önemli, çünkü kaldırılan içeriğe sen de erişemezsin.

• Platform şikâyeti: İlgili gönderiyi ve hesabı platformun kendi mekanizmasıyla bildir; güvendiğin kişilerden de bildirmelerini iste. Kişisel bilgilerin paylaşıldıysa Doxxing rehberine bak.
• Hukuki yol: Uygun yol ihlalin niteliğine göre değişir. 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi (kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli) Anayasa Mahkemesi kararıyla 10.10.2024'ten beri yürürlükte değil; eski rehberlerdeki bu tarifi güncel kabul etme. Özel hayatın gizliliği için 9/A maddesi ve sosyal ağlara başvuru yolu sürüyor; ayrıntılar Görüntü tabanlı şiddet ve hukuki yollar rehberinde. Başvuru mercii ve süreleri bir avukatla ya da baronun adli yardım bürosuyla kontrol et.
• İhbar Web: Müstehcenlik, çocukların cinsel istismarı gibi 5651 sayılı Kanun'un 8. maddesinde sayılan suçlar için ihbarweb.org.tr üzerinden ihbarda bulunabilirsin.

Gizlilik ipuçları

• Delilleri grup sohbetlerinde paylaşma — ekran görüntüleri kontrolün dışına çıkar, saldırgana ulaşabilir.
• Mahrem görüntüleri sosyal medyada yeniden paylaşma. Forumda deneyimini anlatırken bu görüntülere bağlantı verme ve kişileri tanımlayabilecek bilgileri paylaşma.
• Delil klasörünü paylaştığın kişiyi tek tek seç: avukat, güvendiğin bir yakın.
• Cihazının ekran kilidi ve bulut hesabının iki adımlı doğrulaması açık olsun — Hesabını koruma temelleri.

Kontrol listesi

• URL ve tarih görünen tam ekran görüntülerini aldım
• Saldırgan profilin adını, kullanıcı adını ve URL'sini kaydettim
• Kaybolan içerikleri ekran kaydına aldım
• Kayıtlarımı yalnızca benim erişebildiğim güvenli bir yerde sakladım (herkese açık arşivlere yüklemedim)
• Delil günlüğüne tarih/saat/platform/URL/özet girdim
• Orijinal dosyaları düzenlemeden en az iki yerde sakladım
• Sohbeti dışa aktardım (varsa)
• Şikâyet dilekçemi ek listesiyle hazırladım
• Ancak bundan sonra engelledim / kaldırma talebi açtım

Bu içerik hukuki tavsiye değildir. Somut durumun için bir avukata veya baronun adli yardım bürosuna danış.

Bir sonraki adım

• Doxxing'le karşılaştığında ne yaparsın? — ilk 24 saat planı
• Çevrimiçi tacizle başa çıkma — bildirme, sınır koyma, destek
• Türkiye destek hatları — hukuki ve psikososyal destek