Çevrimiçi tacizle başa çıkma rehberi

Çevrimiçi taciz tek tip değil. Bir trol, organize bir kampanya, bir eski partner — hepsine aynı şekilde tepki vermek doğru değil. Bu rehber durumunun ciddiyetine göre hangi adımları atmanı gerektiğini söyler.

Önce: bu hangi seviyede?

🟡 Seviye 1: Bir veya iki kişiden hakaret/küfür

Belirti: Tanımadığın biri sana hakaret etti, küfretti veya saldırgan yorum yazdı. Tek seferlik veya birkaç gün süren.

🟠 Seviye 2: Israrlı taciz veya tehdit

Belirti: Aynı kişi (veya birden fazla hesap) sürekli rahatsız ediyor, takip ediyor, tehditkâr mesajlar gönderiyor. Aileni, işini tehdit ediyor.

🔴 Seviye 3: Organize linç veya ifşa kampanyası

Belirti: Yüzlerce hesap aynı anda sana saldırıyor, postların alıntı tweet'lerle dolaşıyor, kişisel bilgilerin yayılıyor, telefonun çalıyor.

⛔ Seviye 4: Fiziksel tehdit veya somut zarar

Belirti: Bulunduğun yere yakın bir tehdit (adresimde bekliyorum, iş yerine geleceğim), silahlı tehdit, çocuğuna yönelik tehdit.

---

🟡 Seviye 1 — Görünürlüğü sınırla ve destek al

Engelleme ve bildirim seçenekleri

1. Engelle — saldırgan hesabı bloka al
2. Raporla — platforma "taciz/hakaret" şikâyeti
3. Postu kaybetme: ekran görüntüsünü al (gerek olur diye), ama bahsedip duruma odaklanma

Cevap vermek mi?

Genellikle hayır. Cevap saldırganın görünürlüğünü artırır, daha çok yorum çeker. İstisna: kamuoyunda yanlış bir bilgi yayıldıysa kısa, net bir düzeltme yapmak.

"Sustun" denirse?

Sessizlik = onaylama değil. Enerjini yangını söndürmeye değil, asıl işine harcamaktır.

---

🟠 Seviye 2 — Belge topla, hukuki yol aç

Israrlı taciz suçtur

Türkiye'de TCK 123/A (Israrlı takip) ve TCK 125 (Hakaret) bu durumlarda uygulanır.

Adımlar

1. Tüm taciz örneklerini belgele:
   • Ekran görüntüsü (tarih, saat görünür)
   • Tarayıcının URL barı görünsün

• Güvenli kopya: Ekran görüntüsü, URL ve tarihi sana ait güvenli bir yerde sakla. Özel görüntü veya kişisel bilgileri herkese açık arşivlere yükleme.

2. Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikâyet:

   • Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluk birimlerine başvuru
   • Veya bulunduğun ilçenin Adliye'sine dilekçeyle

3. Bir avukatla görüş:

   • Bulunduğun ilin barosunun Adli Yardım Bürosu (gelir durumuna göre ücretsiz) — ayrıntılar: Baro adli yardım ve hukuki destek
   • Israrlı takip mağduruysan ve avukatın yoksa, soruşturmada baronun sana ücretsiz avukat görevlendirmesini isteyebilirsin (CMK md. 234)

4. 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma:

   • Kanun, hâkimin şiddet uygulayanın seni "iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesine" karar verebileceğini açıkça sayar (md. 5/1-f). Talebini aile mahkemesine, kolluğa ya da valilik/kaymakamlığa iletebilirsin (md. 8). Kanunun metni: 6284 sayılı Kanun

5. Platformları zorla:

   • Tek başına raporlama yetmiyorsa avukatın kanalıyla resmî yasal talep
   • Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağlar, özel hayatın gizliliğine ilişkin başvurulara 48 saat içinde yanıt vermekle yükümlü; 1 Kasım 2026'dan itibaren bu süre 5651 sayılı Kanun kapsamındaki tüm kişisel başvurular için geçerli. 5651'in 9. maddesi (kişilik hakkı ihlalinde erişim engeli) 2024'ten beri yürürlükte değil; güncel yollar için: Görüntü tabanlı şiddet ve hukuki yollar

Psikososyal destek

Israrlı taciz gerçek bir travmadır. Tek başına taşıma.

• Alo 183 Sosyal Destek Hattı — 7/24 rehberlik ve yönlendirme
• Bulunduğun ildeki ŞÖNİM ya da bir kadın dayanışma örgütü
• Psikolojik destek seçenekleri ve randevuya hazırlık: Psikososyal destek nereden alınır?

---

🔴 Seviye 3 — Organize linç kampanyası

Bu artık bir bireysel saldırı değil; örüntü ya dönüşmüştür.

Saldırı kalıbını tanı

• Birden fazla, eşgüdümlü hesap
• Aynı hashtag, aynı görsel
• Belirli bir kaynak hesap (genelde takipçi sayısı yüksek)
• Belirli bir platformda başlayıp diğerlerine yayılma

İlk 4 saat

1. Tüm sosyal medya hesaplarını geçici özel yap — saldırının yakıt aldığı yerleri kapat
2. Bildirim ayarlarını kıs — sadece tanıdıkların DM/yorumlarını gör
3. Üç güvendiğin kişiye haber ver — sosyal medyada değil, doğrudan
4. Bir avukat ara — bu noktada hızlı yasal işlem önemli

İlk 48 saat

• Platformla doğrudan iletişim: Uygulama içi bildirimin yanında platformların yardım merkezindeki taciz/güvenlik formlarını kullan; formda bunun koordineli bir saldırı olduğunu yaz. Ayrıntılar: Otomatik taciz ve botlar.
• STK desteği: Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, Kadın Dayanışma Vakfı ya da yerel kadın örgütleriyle iletişime geç; hangi desteği verebileceklerini doğrudan sor. Güncel liste: Türkiye'de destek kanalları.
• Basın seçimi: Eğer kamuya duyurmak istiyorsan, güvendiğin gazetecilerle çalış. Spontane bir Twitter thread'i yerine planlı bir röportaj.

Saldırının ardından

Saldırı bitse bile post'lar internette kalır. Sağlığını öne al: psikolojik destek, uyku, sosyal hayata dönüş. Saldırının ardından bir süre görünmez olmak ya da ara vermek normaldir; ne zaman döneceğine sen karar verirsin.

---

⛔ Seviye 4 — Fiziksel tehdit

Bu artık polis vakasıdır.

Hemen

1. 112 Acil Çağrı Merkezi ya da KADES uygulaması
2. Alo 183 Sosyal Destek Hattı
3. Bulunduğun ildeki ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) ya da Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü

Geçici sığınma

• ŞÖNİM ve Alo 183 — devletin kadın konukevlerine yönlendirme yapar; 6284 kapsamında barınma tedbiri istenebilir
• Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı (İstanbul) — kendi sığınağına kabul, dayanışma merkeziyle yapılan görüşmelerden sonra değerlendirilir
• Bulunduğun ildeki kadın dayanışma örgütleri

Hukuki adımlar

• 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve yaklaşmama kararı: Kanun bu kararların geciktirilmeden verilmesini ister; acil durumlarda kolluk amiri de bazı tedbirleri hemen alabilir ve bunlar sonra hâkim onayına sunulur (md. 5/2, 8/3)
• Polise ifade verirken tüm dijital delilleri sun
• Avukatla derhal görüş

---

Genel ilkeler

Cevap vermek için kurallar

• Saldırganın profil görünürlüğünü artırmaz mıyım?
• Ana mesajım sözüm değil savunmam mı olacak?
• Yarın "keşke yazmasaydım" der miyim?

İkisinden biri "evet" ise — yazma. Görmezden gel veya stratejik bir şey yaz.

Engelleme stratejisi

• Tek tek engelleme yorucu; platformların kendi sınırlama araçlarını kullan:
  • X/Twitter: kimlerin yanıt verebileceğini sınırla, kelime sessize alma
  • Instagram: "Sınırla" özelliği ve gizli kelimeler (yorum filtresi)
  • Facebook: arkadaş ekleyebilenleri ve yorum yapabilenleri kısıtla
• Üçüncü taraf "toplu engelleme" uygulamalarına hesap erişimi vermeden önce iki kez düşün; bazıları kapandı, bazıları hesabına geniş yetki ister.

Destek ağı

• Saldırı öncesi dijital güvenlik konusunda donanımlı 2-3 kişi belirle
• Onlar saldırı anında ekran görüntüsü alma, raporlama, basın yapma konularında yardımcı olabilir
• Yalnız başına savunma yorucudur; dayanışma ağı önceden kur

---

İlgili: Doxxing'le karşılaştığında, Hesabını koruma temelleri, Destek hatları

Kaynak: Adalet Bakanlığı — Israrlı takip, TCK 123/A.