Otomatik taciz: bot orduları ve koordineli saldırılar

Bir paylaşım yaptın. On dakika içinde yüzlerce yorum, alıntı ve DM geldi. Hepsi benzer bir şey söylüyor. Bu bir "tepki" değil — büyük ihtimalle bir koordineli saldırı. Ve ilk saatlerde ne yaptığın, sonraki haftaları belirler.

Kavramlar

• Bot: Otomatik çalışan hesap. Paylaşır, beğenir, yorum yapar; arkasında o an bir insan yoktur.
• Bot ağı: Tek elden yönetilen yüzlerce/binlerce bot. Bir hashtag'i gündeme sokmak ya da bir kişiyi boğmak için kullanılır.
• Troll çiftliği: Ücretli insanların, çoğu sahte hesaptan koordineli içerik ürettiği yapılar. Bot değil, ama davranışı benzer.
• Sahte hesap (sockpuppet): Bir kişinin gerçek kimliğini gizleyerek yönettiği ek hesaplar.
• Koordineli sahte davranış (CIB): Meta'nın terimi. Sahte hesaplarla, gerçek olmayan bir kamuoyu izlenimi yaratmak.
• Brigading / pile-on: Bir grubun bir hedefe aynı anda saldırması. Katılanlar gerçek insan da olabilir — bir hesap "şuna gidin" der, kalabalık gider.
• Astroturfing: Ödenmiş ya da düzenlenmiş bir kampanyayı "halk hareketi" gibi göstermek.

Bunlar çoğu zaman birlikte kullanılır: Bir troll hesabı seni hedef gösterir, botlar ilk dalgayı yaratır, gerçek kullanıcılar "gündem" sanıp katılır.

Koordineli saldırı mı, organik eleştiri mi?

Eleştiri katılımın parçasıdır. Saldırı ise seni susturmak içindir. Farkı şu işaretlerden anlarsın:

İşaret	Organik eleştiri	Koordineli saldırı
Hesap yaşı	Karışık; çoğu eski	Çoğu son haftalarda/aylarda açılmış
Profil	Fotoğraf, biyografi, geçmiş paylaşımlar	Boş, varsayılan görsel, rastgele rakamlı kullanıcı adı
İfade	Farklı kelimeler, farklı tonlar	Aynı cümle, aynı emoji, aynı hashtag
Zamanlama	Saatlere/günlere yayılır	Dakikalar içinde patlama; gece 03:00'te de aynı hız
Yanıt/takipçi oranı	Dengeli	Binlerce yanıt, neredeyse hiç takipçi
İçerik	Senin yazdığınla ilgili	Yazdığından bağımsız, kalıp mesaj
Yayılma	Tek platform	Aynı anda birden fazla platform

Bir ipucu daha: Saldıran hesapların profillerine bak. Çoğu aynı gün ya da aynı hafta açıldıysa ve birbirini takip ediyorsa tesadüf değildir.

Bazı saldırılar hibrittir; ilk dalga bot, sonrası gerçek insan. Gerçek insanların katılması saldırıyı "organik" yapmaz.

İlk saatler: adım adım

Saldırının şiddetine göre kısmen veya tamamen uygula. Seviye ayrımı için Çevrimiçi tacizle başa çıkma rehberine de bak.

1. Cevap verme

Botlara cevap vermek boşa kürek çekmektir; gerçek trollere cevap vermek yakıttır. Her yanıt algoritmaya "bu içerik ilgi çekiyor" der ve saldırının erişimini artırır.

2. Hesabı kilitle

• Hesabı geçici olarak gizli/korumalı yap.
• Yanıt verebilecekleri sınırla: sadece takip ettiklerin ya da bahsettiklerin.
• Yorum filtrelerini aç; gizli kelimeler listesine saldırıda kullanılan kalıpları ekle.
• Etiketlenme ve bahsedilmeyi kısıtla.
• Bildirimleri kapat. Telefonun her titreyişi bir saldırgan olmasın.

3. Belgele — silinmeden önce

Saldırganlar içeriklerini siler; platformlar da siler. Delil sende kalmalı.

• Ekran görüntüsü: Tarih ve saat görünsün, tarayıcıda URL çubuğu görünsün.
• URL listesi: Her saldırgan paylaşımın bağlantısını bir dosyaya kopyala.
• Zaman damgası: Hangi saatte kaç yorum geldiğini not et — "dakikada 40 yorum" bir delildir.
• Hesap listesi: Saldıran hesapların kullanıcı adları ve açılış tarihleri.
• Güvenli kopya: Ekran görüntüsü, URL ve tarihi sana ait güvenli bir yerde sakla. Özel görüntü veya kişisel bilgileri herkese açık arşivlere yükleme.
• Bu işi sen yapmak zorunda değilsin — dayanışma ağından bir kişiye devret.

4. Birlikte raporla

Tek rapor bir sinyal; elli rapor bir örüntü. Güvendiğin kişilere üç şey ilet: bağlantı listesi, önerilen rapor gerekçesi ("taciz ve zorbalık", "spam / sahte hesap"), tek bir ortak kanal (kapalı grup).

5. Platforma resmî bildirim yap

Uygulama içi raporlama yetmiyorsa platformların ayrı güvenlik formları var; büyük sosyal ağların Türkiye'de yasal temsilcisi de bulunuyor (aşağıda).

6. Hesabı bir süreliğine güvendiğin birine bırak

Saldırının ortasında ekrana bakmak zorunda değilsin. Önceden belirlediğin, dijital güvenliği bilen biri:

• raporlamayı ve belgelemeyi yürütür,
• gelen kutusunu tarar, tehdit içerenleri ayırır,
• sana sadece karar gerektiren şeyleri iletir.

Parolanı paylaşacaksan, saldırı bitince mutlaka değiştir ve iki adımlı doğrulamayı kendi cihazında tut.

Kendini korumak

Koordineli saldırının amacı seni yormak, korkutmak ve geri çekilmene neden olmaktır. Bu duygular normal; başarısızlık değil.

• Sayılar insan değil. 500 yorum, 500 kişi demek değildir; çoğu zaman beş kişi ve bir yazılımdır.
• Ekrandan uzaklaş. Saldırı sen baksan da bakmasan da aynı hızda ilerler; bakmamak seni korur.
• Yalnız kalma. Yüz yüze bir arkadaş, bir telefon; sosyal medya dışı bağlantı.
• Konuş. Alo 183 Sosyal Destek Hattı 7/24 rehberlik ve yönlendirme sağlar. Bir psikologla görüşmek zayıflık değil, bakım.
• Zamanı planla. Bir haftalık "sosyal medya yok" kararı hesabı kapatmak değil, stratejik geri çekilmedir.
• Somut tehdit varsa 112 Acil Çağrı Merkezi, KADES uygulaması.

Türkiye'de hukuki seçenekler

Botlar bir yazılımdır ama arkasında insanlar vardır ve ürettikleri içerik suç oluşturabilir.

• TCK 125 — Hakaret: Küfür, aşağılama. Alenen (örneğin herkese açık bir paylaşımda) işlenmesi cezayı artırır.
• TCK 106 — Tehdit: "Seni bulacağız", "adresini biliyoruz" gibi ifadeler.
• TCK 123 — Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma: Israrlı, rahatsız edici mesaj bombardımanı.
• TCK 123/A — Israrlı takip (2022): Sürekli iletişim kurmaya çalışma, takip etme.
• 5651 sayılı Kanun: Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istemeyi düzenleyen 9. madde, Anayasa Mahkemesi kararıyla 10.10.2024'ten beri yürürlükte değil; eski rehberlerdeki bu yolu güncel kabul etme. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerik için 9/A maddesi hâlâ geçerli. Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağlar, özel hayatın gizliliğine ilişkin başvurulara 48 saat içinde yanıt vermek zorunda; 1 Kasım 2026'dan itibaren bu süre Kanun kapsamındaki tüm kişisel başvurular için geçerli. Ayrıntılar: Görüntü tabanlı şiddet ve hukuki yollar.
• Hukuk yolu: Kişilik hakkı ihlallerinde hukuk mahkemesinden saldırının durdurulmasını ve tazminat isteyebilirsin; bunun için bir avukatla görüş.
• Suç duyurusu: UYAP Vatandaş Portalı/e-Devlet üzerinden ya da bulunduğun yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığı'na dilekçeyle. Belgelediğin her şeyi ekle.
• CİMER: Kamu kurumlarından bilgi ve işlem talebi için; savcılığın yerine geçmez.
• Adli yardım: Bulunduğun ilin barosunun adli yardım bürosu, gelir durumuna göre ücretsiz avukat sağlar.

Kişisel bilgilerin (adres, telefon, iş yeri) paylaşıldıysa bu ayrı bir durum: Doxxing rehberi.

Bu içerik hukuki tavsiye değildir. Somut durumun için bir avukata veya baronun adli yardım bürosuna danış.

Platformlara nasıl raporlarsın?

Menüler sık değişir; mantık değişmez. Her platformda üç katman var:

Katman 1: Uygulama içi raporlama

Paylaşımın/yorumun yanındaki "…" menüsü → Şikâyet et / Bildir → "Taciz veya zorbalık" (ya da "spam / sahte hesap"). Hesabın tamamını da raporlayabilirsin; koordineli saldırıda hem içeriği hem hesabı raporla.

Katman 2: Yardım merkezi formları

• X: Yardım merkezindeki taciz/güvenlik formu; birden fazla paylaşımı tek başvuruda listeleyebilirsin.
• Instagram/Meta: Yardım merkezi → zorbalık ve taciz formu; profesyonel hesaplar için ayrıca Meta iş desteği.
• TikTok: Yardım merkezi → güvenlik formu; yorum ekranından toplu silme, raporlama ve engelleme yapılabilir.

Formlarda bunun bir koordineli saldırı olduğunu açıkça yaz; hesap listesini ve zaman damgalarını ekle.

Katman 3: Türkiye temsilcisi ve yasal yol

Uygulama içi ve form başvuruları sonuç vermezse: platformun internet sitesinde yayımlamak zorunda olduğu Türkiye temsilcisi iletişim bilgisine yazılı başvuru, savcılığa şikâyet ve gerekirse hukuk davası. 5651'in 9. maddesine dayanan eski sulh ceza hâkimliği yolu artık yok (yukarıya bak). Bu aşamada bir avukat ya da bir kadın örgütü seninle olsun.

İtiraz

Raporun "ihlal bulunamadı" ile döndüyse itiraz et. Aynı içeriğe farklı kişilerden gelen raporlar, tek raporun göremediği şeyi görür.

Saldırıdan sonra

• Hesap ayarlarını normale döndürmeden önce bir hafta bekle.
• Paylaşacağın ilk içerik saldırıyı anlatmak zorunda değil.
• Deneyimini diğer üyelerle paylaşmak istersen forumda takma adla konu açabilirsin. Konular yalnızca üyelere görünür.

Bir sonraki adım

• Hesabını koruma temelleri — saldırı gelmeden iki adımlı doğrulama, parola ve izinler
• TF VAWG nedir? — yaşadığın şeyin bir adı var
• Türkiye destek hatları

Kaynak: Adalet Bakanlığı — Israrlı takip, TCK 123/A.